+ Yorum Gönder
Şehir ve İlçeler ve Doğu Anadolu Bölgesi Bölümünden Malatya tarihi tanıtımı ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. MaviAdam
    Özel Üye


    Malatya tarihi tanıtımı





    Malatya tarihi tanıtımı Forum Alev
    Malatya

    Malatya Adının Aslı
    Malatya, kuruluş ve isim itibariyle başlangıçtan zamanımıza kadar büyük bir değişikliğe uğramadan gelen Anadolu şehirlerinden birisidir. Kültepe vesikalarında “Melita” şeklinde görülen Malatya’dan Hitit vesikalarında “Maldia” olarak bahsedilmektedir. Asur İmparatorluk devri vesikalarında ise Meliddu, Melide, Melid, Milid, Milidia olarak geçmektedir. Urartu kaynaklarında ise Melitea denilmektedir. Malatya kelimesinin Hititçe “Bal” anlamına gelen “Melid”den türediği anlaşılmaktadır. Hitit hiyeroglif kitabelerinde Malatya şehri, bir öküz başı ve ayağı ile ifade edilmektedir.
    Eski çağ coğrafyacılarından Strabon (M.Ö. 58- M.S. 21) Malatya’yı sürekli “Melitene” adı ile zikretmiştir. Kesin olarak yerini vermediği geniş bir alan içerisinde “Kataonia” ile Fırat Nehri arasında Kommagene sınırında Kapadokya Krallığı’nın (M.Ö. 280-212) on Valiliğinden birisi olarak gösterir. Ona göre Melitene, Sophane (takriben bugünkü Elazığ ile Fırat Nehri arasındaki bölgeyi ifade eder) nin karşısında kurulmuş bir eyalet olduğu kadar kentleri bulunmayan bir bölgenin adıdır. Strabon’a göre bu yöre; zeytin-üzüm ve meyva ağaçlarıyla bezenmiş, Kapadokya’da bir benzeri bulunmayan tek yerdir.
    Pline’ye dayanarak Malatya’nın Asur kraliçesi Semiramis tarafından “Meliten” adıyla kurulduğunu kayıt eder. Bu bilgi, daha sonraki çalışmalarda aynen doğrulanmıştır.
    Gelişen Maldia-Melitene (Malatya), Kalkolitik çağdan beri iskan görmüş ve bugünkü Aslantepede 27 kültür katı bırakmıştır. Buradan 4 km. kuzeyde yer alan Battalgazi’ye M.S. 79-81 yıllarında Roma kralı Titus zamanında lejyon karargah olarak taşınmıştır. Yine şehre bu dönemde de Melitene adı verilmiştir. Artık bundan böyle bir şehir adı olarak bu isim kullanılmaya başlanacaktır. Roma şehir surları bu dönemde yapılmaya başlamıştır. Burası Roma devrinde, Hudutlarının korunması, coğrafi konumu ve jeopolitik önemi dikkate alınarak mühim bir merkez olarak muhafaza edilmekteydi. Bizans döneminde de bu değerini siyasi iktisadi bakımdan da korumuştur.
    Bizans-Arap mücadelesi sonucunda şehir, İslam hakimiyetine geçmiştir. (M.S. 659) Bizans kaynaklarında da Melitene şeklinde kullanılan Malatya şehir adı, Araplar tarafından, kadim şekline yakın bir imla ile “Malatiyye” adıyla anılmaya başlanacaktır. Araplar, “Sugur El-Cezeriye”nin merkezi haline getirdikleri bu şehri aynı zamanda bölgenin en büyük ve mamur bir beldesi yapmışlardır. Abbasilerden Harun Reşit döneminde (M.S. 786-809) “El-Avasım” adıyla oluşturulan müstakil bir idari bölgenin merkezi olma hüviyetini kazanır. Böylece Malatya, İstanbul’a kadar uzanan Rum kazalarının hareket üssü olma özelliğini de taşır. Bu merkezin bir diğer özelliği ise Tarsus, Adana, Maraş şehirleri gibi Horasan’dan nakledilen Türkler’in önemli bir yerleşim yeri durumuna gelmiş olmasıdır. Malatya’ya çok eski zamanlardan beri çeşitli sebeplere bağlı olarak Türk yerleşiminin olduğunu bilmekteyiz. Bu bölgede Türk varlığı, Arap-Bizans mücadeleleri sırasında ortaya çıkmıştır. Türkler, bu güzel ve önemli beldenin adını değiştirmeyerek Araplardan aldıkları Malatya şekliyle günümüze taşımışlardır. 11. Yüzyıl başlarndan itibaren Anadolu bir Türk yurdu haline gelmeye başlamıştır. Bu bölgede Türk-Bizans mücadelelerinin odaklaştığı şehirlerden biri olmuştur. 1056-1101 yılları arasında birkaç defa el değiştirmiştir. 1101 yılında Danişmentli Melik Muhammed Gazi’nin hakimiyetine geçen Malatya, bir daha kayıp edilmemek üzere Türk Beldesi haline getirilmiştir. Selçuklular döneminde “Vilayet-i Malatya” olarak anılan şehir, bir üstünlük ve asalet ifadesi olarak “Daru’r-Rifa” (Saadet, mutluluk yeri) olarak anılmıştır.
    Memlüklü devleti kaynaklarında, Dulkadirliler ve diğer Türkmenlerle meskun olan Malatya ve havalisi için “İklim Al-Ozaria Üzeyir Ülkesi” lakabı kullanılmıştır.
    Osmanlılar döneminde aynı adla anılan şehirde 1838 yılında Osmanlı ordusu ikamet ederek kışlamıştır. Yöre insanı Aspuzu bağları olarak bilinen yazlığa göç etmiş, orada yerleşerek bugünkü şehir oluşmuştur. Malatya, günümüze modern bir yapılanma ile gelirken asıl tarih çekirdeğini oluşturan battalgazi (Eski Malatya), bugün turistik bir ilçe olarak varlığını sürdürmektedir. Bu bilgiler ışığında Malatya, isim olarak fazla bir değişikliğe uğramadan günümüze kadar gelmiştir.

    Kısaca Malatya şehrimizin temelleri, Hititler zamanında atılmış ve Hitit devrindeki "Melidu" kasabası bu gün değişik isimler alaraktan Malatya olmuştur. 1075'te Türkler tarafından fethedilen Malatya, bir süre Memluklar'ın eline geçmiş, 1392'de Yıldırım Beyazıt tarafından tekrar fethedilmiştir. Daha sonra Osmanlı egemenliğini tanıyan Dulkadıroğulları tarafından idare edilen Malatya, 1516'da doğrudan doğruya Osmanlı İmparatorluğu'na katılmıştır. Bugünkü Malatya, eski Malatya'nın bulunduğu yerden 9 km. uzaktadır. Şehir, 19. yüzyılın ilk yarısında Aspuzu denilen sayfiye bölgesine taşınmıştır. -cumhuriyetten sonra hızlı bir yapılanma ve kalkınma hamlesi başlatmış,sanayii ve ticaret oldukça gelişmiştir,ayrıca şehrimizde yapılan kayısı tarımı dünya pazarlarında oldukça rağbet görmekte,hatırı sayılır döviz girdisi sağlanmaktadır.malatya ili önemli kara ve demiryolları kavşak noktasındadır.malatya,adana,-sivas,diyarbakır,kayseri yollarının buluştuğu,güzergah üzerindedir.genel nüfusu bir milyonun üzerindedir. (fotoğrafta bir kavşak,ve dünyanın tam teşekküllü ikinci büyük hastahanesi,turgut özal tıp merkezi, inönü ünv.araştırma hastahanesi görülmektedir.) MALATYA hakkında genel bilgiler *****************
    Yüzölçümü:
    12.313 km²
    Nüfus:
    702.055 (1990)

    Dogu Anadolu Bölgesinin Yukari Firat Havzasinda yer alan Malatya ili, cografi konumu, tarihi kervan yollarinin - ünlü Kral Yolu ve Ipek Yolu - üzerinde bulunmasi ve sahip oldugu zengin su kaynaklari nedeniyle, Neolitik Çagdan bu yana yerlesimlere sahne olmustur.






    ILÇELER

    Malatya ilinin ilçeleri; Akçadag, Arapkir, Arguvan, Battalgazi, Darende, Dogansehir, Doganyol, Hekimhan, Kale, Kuluncak, Pötürge,Yazihan ve Yesilyuttur.




    Akçadag : Ilçe sinirlari içerisinde bulunan TIGEMe bagli Sultan Suyu Üretme Çiftliginde ülkemizin ünlü yaris atlari yetistirilmektedir. Tarihi ve dogal eserler açisindan zengindir.Levent Vadisi ilçenin en önemli turizm degerini olusturmaktadir. Çesitlibüyüklükte magaralari oldugu vadide,Geç Hitit Dönemine ait oldugu düsünülen kaya kabartmalari bulunmustur.

    Arapgir : Tarihi eser açisindan oldukça zengindir; Ulu Cami, Cafer Pasa Cami, Mirliva Ahmet Pasa Cami, Mola Eyüp Cami, Gümrükçü Osman Pasa Cami Hamami ve Çobanoglu Konagi sayilabilecek tarihi eserlerden bazilaridir.

    Arguvan : Karahöyük Köyü, Isa Köyü ve Tarlacik Köyüne bagli Horumhan Mezrasindaki Morhamam Höyüklerin yani sira Kizik Köyünde de Kutsal Balikli Park bulunmaktadir.

    Battalgazi : Ilçede birçok cami,türbe bulunmaktadir.Karakaya Baraj Gölünün ilçenin çok yakininda olmasi turizm açisindan önemli getiriler saglamistir. Barajda su sporlari ve balik avi yapilabildigi gibi gemiyle baraj gezisine katilmak da mümkündür.

    Darende : Tarihi ve turistik bakimdan oldukça zengin bir yapiya sahip olan ilçede cami ve külliye gibi eserlerle Günpinar Selalesi görülmeye deger yerlerdir. Mehmet Pasa Halk Kütüphanesi, Somuncubaba Kütüphanesi, Es Seyyid Osman Hulusi Efendi Özel Kütüphanesi ve Balaban Seyh Abdurrahman Erzincani Kütüphanesinde nadide el yazmasi eserler vardir. Ayrica Tohma Çayi boyunca dogal güzellikler ve mesire yerleri yer alir.

    Dogansehir : Tarihi ve mesire yerleri açisindan zengindir. Merkezde tarihi sur kalintilari mevcuttur. Sürgü Höyük yüzey kalintilarinin tarihi M.Ö. 2-4 bine kadar inmektedir. Erkenek vadisinde bulunan Selale ile mesire yerleri ve Sürgü kasabasinda yer alan Pinarbasi çok sayida ziyaretçi çekmektedir.

    Pütürge : Malatyaya 74 km uzakliktadir. Uzuntas Köyünde bulunan ve M.S. 450de yapildigi belirtilen Peri-Es (Dilbersen) Kalesi, dogu yakasi ilçe hudutlari içinde yer alan Nemrut Dagi, Gerar Kalesi ve Battalgazi Ziyareti gibi görülmeye deger tarihi yerler vardir.

    Yazihan : Malatyaya 40 km uzakliktadir. Tarihi eser olarak Fethiye Köyündeki Hasan Basri Cami, Fethiye Höyük, Ansur (Buzluk) Magaralari,Haci Höyük, Iriagaç Köyü Ünür Mezrasi Kalesi sayilabilir.
    Angehängte Grafiken










  2. Malatya44444
    Yeni Üye





    işte benim memleket malatya ya güzel yaptın









  3. Malatya44444
    Yeni Üye
    malatyam benim en güzel memleketim









  4. Ziyaretçi
    Aynen canım memleketim
    malatya



+ Yorum Gönder
malatya tanıtımı,  malatyanın tanıtımı,  malatya tanıtım,  malatyanın kısa tanıtımı,  malatya tanıtım yazısı
5 üzerinden 4.25 | Toplam : 4 kişi